ساختار میکروسکوپی نفرون و لوله‌های ادراری (گردیزه)

ابتدای قیف‌مانند نفرون در بخش قشری کلیه که کلافه مویرگی گلومرول را احاطه کرده است. پلاسما تحت فشار هیدرواستاتیک بالا تراوش شده و به عنوان مایع تراوش‌شده وارد فضای کپسول بومن می‌شود.

سرخرگ آوران خون حاوی اوره و مواد زائد را وارد گلومرول می‌کند و سرخرگ وابران با قطر کمتر خون فشرده‌شده را از گلومرول خارج می‌سازد.

بخش پرپیچ‌وخم نفرون در بخش قشری کلیه با یاخته‌های مکعبی تک‌لایه دارای ریزپرزهای فراوان (حاشیه مسواکی) و میتوکندری‌های متعدد. محل بازجذب بیش از ۶۵٪ آب، یون‌های سدیم و ۱۰۰٪ گلوکز و آمینواسیدها.

شبکه مویرگی متراکم منشعب از سرخرگ وابران که دور لوله‌های پیچ‌خورده و قوس هنله تنیده شده است و مواد بازجذب‌شده از نفرون را به جریان سیاهرگی بازمی‌گرداند.

امتداد لوله نفرون به سمت عمق بخش مرکزی کلیه با سلول‌های پوششی سنگفرشی نازک. دیواره این بخش نسبت به آب کاملاً نفوذپذیر اما نسبت به نمک‌ها نفوذناپذیر است.

عمیق‌ترین بخش قوس هنله که در عمق هرم‌های بخش مرکزی کلیه انحنا می‌یابد. در این نقطه مایع لوله‌ای به حداکثر غلظت اسمزی خود (حدود ۱۲۰۰ میلی‌اسمول بر لیتر) می‌رسد.

بخشی از قوس هنله که به سمت بخش قشری صعود می‌کند. دیواره این بخش نسبت به آب نفوذناپذیر است، اما سلول‌های مکعبی آن یون‌های سدیم و کلر را با انتقال فعال اولیه و ثانویه به مایع بین‌بافتی پمپاژ می‌کنند.

بخش انتهایی نفرون واقع در قشر کلیه، فاقد حاشیه مسواکی واضح؛ محل ترشح فعال یون‌های H+ و K+ و داروها، و بازجذب تنظیمی سدیم و آب تحت تاثیر هورمون‌ها.

مجرای قطوری که ادرار چندین نفرون مجاور را دریافت کرده و با عبور از بخش قشری تا راس هرم‌های بخش مرکزی، ادرار را به کالیس‌ها و لگنچه می‌رساند.