بافتشناسی پرزهای روده باریک و جذب مواد غذایی
کالبدشکافی تعاملی ساختار داخلی، دریچهها، میوکارد و عروق متصل به همراه قیدهای کنکوری استاد علی کرامت
مفاهیم و ساختار پایه کتاب درسی
پرزهای روده باریک برجستگیهای انگشتمانند لایه مخاطی روده هستند که سطح جذب مواد غذایی را صدها برابر افزایش میدهند. هر پرز از یک لایه سلول پوششی استوانهای تکلایه با ریزپرزها (حاشیه مسواکی)، یک مویرگ لنفی مرکزی (کیلوسبر) و شبکه مویرگهای خونی احاطهکننده تشکیل شده است. گلوکز و آمینواسیدها وارد مویرگ خونی و چربیها وارد مویرگ لنفی میشوند.
فهرست نقاط کالبدشکافی (6 بخش)
یاختههای پوششی استوانهای و ریزپرزها (Enterocytes & Microvilli)
سلولهای استوانهای تکلایه لایه مخاطی روده با حاشیه مسواکی ناشی از هزاران چینخوردگی غشایی (ریزپرز). محل استقرار پمپها و ناقلهای جذب گلوکز، آمینواسیدها و یونها.
یاختههای جامی ترشحکننده مخاط (Goblet Cells)
سلولهای ترشحی اختصاصی لابلای سلولهای جذبی که موسین ترشح میکنند. موسین با جذب آب به ماده مخاطی لغزنده و محافظ تبدیل شده و دیواره روده را در برابر سایش محافظت میکند.
مویرگ لنفی مرکزی یا کیلوسبر (Central Lacteal)
رگ بنبست لنفی با منافذ فراوان در محور میانی هر پرز. پذیرنده شیلومیکرونهای حاوی تریگلیسریدها، فسفولیپیدها و ویتامینهای محلول در چربی.
شبکه مویرگهای خونی پرز (Capillary Blood Network)
شبکه مویرگی منشعب از سرخرگهای زیرمخاطی که رگ لنفی را احاطه کرده است. محل جذب گلوکز، گالاکتوز، آمینواسیدها، آب و مواد محلول در آب.
غدد روده یا کریپتهای لیبرکوهن (Crypts of Lieberkuhn)
فرورفتگیهای لوله مخاطی در پایه پرزها حاوی یاختههای بنیادی تکثیرشونده سریع که هر چند روز یکبار تمام سلولهای پوششی پرز را تجدید و جایگزین میکنند.
تارهای ماهیچهای صاف پرز (Smooth Muscle Fibers)
تارهای ماهیچهای امتدادیافته از لایه ماهیچهای مخاط به درون محور پرز که با انقباضهای ریتمیک پرز را منقبض کرده و پمپاژ مایع لنف در رگ کیلوسبر را تسریع میکنند.
دامهای تستی و قیدهای کنکوری استاد علی کرامت
قیدهای کنکوری فصل ۲ زیست دهم: ۱) چربیها و ویتامینهای محلول در چربی (A, D, E, K) به شکل شیلومیکرون وارد رگ لنفی مرکزی میشوند نه مویرگ خونی. ۲) یاختههای جامی ترشحکننده موسین بین یاختههای پوششی استوانهای پراکندهاند. ۳) انقباض ماهیچههای صاف پرز به جریان لنف و تخلیه مواد جذبشده کمک میکند.