کالبدشکافی ساختار کره چشم، لایهها و گیرندههای نوری
کالبدشکافی تعاملی ساختار داخلی، دریچهها، میوکارد و عروق متصل به همراه قیدهای کنکوری استاد علی کرامت
مفاهیم و ساختار پایه کتاب درسی
کره چشم انسان شامل سه لایه صلبیه (خارجیترین)، مشیمیه (پر عروق میانی) و شبکیه (حسی داخلی) است. نور پس از عبور از قرنیه شفاف، زلالیه، مردمک، عدسی و زجاجیه بر روی شبکیه متمرکز میشود. یاختههای مخروطی مسئول دید رنگی و دقیق و یاختههای استوانهای مسئول دید در نور کم و شب هستند.
فهرست نقاط کالبدشکافی (6 بخش)
قرنیه و زلالیه (Cornea & Aqueous Humor)
بخش برآمده، شفاف و فاقد رگ خونی در جلوی کره چشم که ادامه صلبیه است. اولین و قویترین ساختار همگراکننده پرتوهای نوری قبل از رسیدن به مردمک.
عنبیه و مردمک (Iris & Pupil)
بخش رنگین و ماهیچهای چشم. ماهیچههای صاف حلقوی (تحت تاثیر اعصاب پاراسمپاتیک) مردمک را تنگ و ماهیچههای صاف شعاعی (تحت تاثیر اعصاب سمپاتیک) مردمک را گشاد میکنند.
عدسی و جسم مژگانی (Crystalline Lens & Ciliary Body)
عدسی انعطافپذیر همگرا که توسط تارهای آویزان به جسم مژگانی متصل است. در تطابق برای دیدن اشیای نزدیک، انقباض ماهیچههای مژگانی باعث شل شدن تارها و قطور و مدورتر شدن عدسی میشود.
شبکیه و گیرندههای نوری (Retina & Photoreceptors)
داخلیترین لایه کره چشم که حاوی یاختههای استوانهای (دید سیاهوسفید و شب با رنگدانه رودوپسین) و یاختههای مخروطی (دید رنگی و وضوح بالا با رنگدانه ایودوپسین) است.
لکه زرد یا ماکولا (Fovea Centralis / Macula)
فرورفتگی بسیار کوچکی در امتداد محور نوری چشم روی شبکیه که بیشترین تراکم یاختههای مخروطی را دارد و کانون بالاترین وضوح و دقت دید در انسان است.
نقطه کور و عصب بینایی (Blind Spot & Optic Nerve)
محل خروج آکسونهای یاختههای عصبی شبکیه که عصب بینایی را میسازند و به سمت تالاموس و لوب پسسری مغز میروند. این نقطه فاقد هرگونه گیرنده استوانهای یا مخروطی است.
دامهای تستی و قیدهای کنکوری استاد علی کرامت
قیدهای کنکوری فصل ۲ زیست یازدهم: ۱) قرنیه و عدسی فاقد هرگونه رگ خونی هستند و تغذیه آنها از طریق انتشار مواد از مایع زلالیه صورت میگیرد. ۲) لکه زرد بیشترین تراکم یاختههای مخروطی را دارد و تصویر اشیائی که به آنها دقیق مینگریم روی لکه زرد میافتد. ۳) نقطه کور محل خروج عصب بینایی است و به دلیل فقدان گیرنده نوری، تصویری در آن ثبت نمیشود.