ساختار بافتهای گیاهی، آوندهای چوب و آبکش در ساقه و ریشه
کالبدشکافی تعاملی ساختار داخلی، دریچهها، میوکارد و عروق متصل به همراه قیدهای کنکوری استاد علی کرامت
مفاهیم و ساختار پایه کتاب درسی
دستجات آوندی گیاهان آوندی شامل آوند چوبی (زایلم) برای انتقال یکطرفه آب و مواد معدنی (شیره خام) از ریشه به برگ و آوند آبکشی (فلوئم) برای انتقال دوطرفه مواد آلی فتوسنتزی (شیره پرورده) از منبع به مقصد است. کامبیوم آوندی در میان این دو بافت قرار داشته و با مریستم پسین خود به قطر اندام میافزاید.
فهرست نقاط کالبدشکافی (6 بخش)
روپوست و لایه مومی پوستک (Epidermis & Cuticle)
خارجیترین لایه سلولهای زنده ساقه و برگ پوشیده از لایه کوتین و موم به نام پوستک. مانع تبخیر بیرویه آب و نفوذ عوامل بیماریزا.
آوندهای آبکشی و لولههای غربالی (Phloem Sieve Tubes)
یاختههای زنده طویل متصل به هم از طریق صفحات غربالی که شیره پرورده را با مکانیسم جریان فشاری مونش انتقال میدهند. در زمان بلوغ هسته و واکوئل خود را از دست میدهند.
یاختههای همراه هستهدار آبکش (Companion Cells)
یاختههای پارانشیمی باریک چسبیده به لولههای غربالی با هسته مشخص، ریبوزومها و میتوکندریهای متعدد. تامینکننده انرژی ATP برای باربرداری فعال ساکارز از سلولهای میانبرگ.
کامبیوم آوندی یا بنلاد (Vascular Cambium)
لایه مریستمی تکلایه بین چوب و آبکش در گیاهان دو لپه و بازدانگان. به سمت داخل آوند چوبی پسین و به سمت خارج آوند آبکشی پسین تولید میکند.
آوندهای چوبی و تراکئیدها (Xylem Vessels & Tracheids)
یاختههای مرده لولهای با دیواره پسین ضخیم چوبیشده (لیگنین) با تزئینات مارپیچی یا نقطهای که شیره خام را به روش کشش تعرقی (کوهسیون-ادهسیون) بالا میبرند.
نوار کاسپاری در درونپوست (Casparian Strip in Endodermis)
کمربندی از جنس چوبپنبه (سوبرین) در دیوارههای جانبی و پشتی یاختههای آندودرم ریشه که مسیر غیرزیستی آپوپلاستی را قطع کرده و آب را وادار به ورود به سیمپلاست (درون سیتوپلاسم) میکند.
دامهای تستی و قیدهای کنکوری استاد علی کرامت
قیدهای کنکوری فصل ۶ و ۷ زیست دهم: ۱) عناصر آوندی و تراکئیدهای چوبی یاختههای مرده با دیواره چوبیشده لیگنینی هستند، اما لولههای غربالی آبکش یاختههای زنده فاقد هسته و اندامک میباشند. ۲) یاختههای همراه دارای هسته و میتوکندریهای فراوان بوده و باربرداری و باراندازی فعال قندها را هدایت میکنند. ۳) نوار کاسپاری در آندودرم ریشه مانع عبور آب از مسیر آپوپلاستی (دیواره) میشود.