ویژه کنکور و نهایی ۱۴۰۶ کلاس‌های تخصصی زیست‌شناسی استاد علی کرامت با بالاترین درصد قبولی در کنکور
کانال بله فرازیستیا
ژنتیک مولکولی و زیست یاخته‌ای پایه دوازدهم تجربی 4 نقطه کالبدشکافی حساس تطبیق خط‌به‌خط کنکور ۱۴۰۶

ساختار مارپیچ دوگانه دنا (DNA) و چنگال همانندسازی

کالبدشکافی تعاملی ساختار داخلی، دریچه‌ها، میوکارد و عروق متصل به همراه قیدهای کنکوری استاد علی کرامت

فهرست مدل‌ها
ساختار مارپیچ دوگانه دنا (DNA) و چنگال همانندسازی
1
2
3
4
برای بررسی روی نشانگرها کلیک کنید کالبدشکافی تعاملی
1 ستون قند و فسفات …
2 جفت بازهای مکمل و …
3 جهت‌گیری ناهمسو و پاد‌موازی …
4 آنزیم هلیکاز و چنگال …
۱

قید و نکته کنکوری:

مفاهیم و ساختار پایه کتاب درسی

دنا (اسید دئوکسی‌ریبونوکلئیک) ماده ژنتیکی حیات است که از دو رشته پلی‌نوکلئوتیدی ناهمسو تشکیل شده است. اسکلت بیرونی از قند دئوکسی‌ریبوز و گروه فسفات تشکیل شده و بازهای آلی در میانه مولکول با پیوندهای هیدروژنی اختصاصی (A با T با دو پیوند، G با C با سه پیوند) جفت می‌شوند.

فهرست نقاط کالبدشکافی (4 بخش)

1

ستون قند و فسفات و پیوند فسفودی‌استر (Sugar-Phosphate Backbone)

اسکلت ساختاری بیرونی دنا متشکل از قندهای ۵ کربنه دئوکسی‌ریبوز و گروه‌های فسفات با بار منفی که به طور متناوب با پیوندهای اشتراکی فسفودی‌استر به هم متصل شده‌اند.

قید و نکته کنکوری: نکته فرمولی کنکور: تعداد پیوندهای فسفودی‌استر در یک مولکول دنای خطی با N نوکلئوتید، برابر است با (N - 2)، اما در دنای حلقوی برابر با N است.
2

جفت بازهای مکمل و پیوندهای هیدروژنی (Complementary Base Pairs)

جفت شدن اختصاصی بازهای پورین (دو حلقه‌ای شامل آدنین و گوانین) با پیریمیدین (تک حلقه‌ای شامل تیمین و سیتوزین). آدنین با تیمین ۲ پیوند هیدروژنی و گوانین با سیتوزین ۳ پیوند هیدروژنی تشکیل می‌دهند.

قید و نکته کنکوری: دام پرتکرار: هرچه درصد جفت بازهای G-C در یک مولکول دنا بیشتر باشد، دمای ذوب (Tm) و پایداری ساختار مولکول دنا در برابر حرارت بالاتر خواهد بود.
3

جهت‌گیری ناهمسو و پاد‌موازی (Antiparallel 5' and 3' Strands)

دو رشته دنا جهت‌گیری معکوس نسبت به یکدیگر دارند؛ اگر یک رشته از بالا به پایین در جهت '5 به '3 باشد، رشته مکمل آن از بالا به پایین در جهت '3 به '5 امتداد دارد.

قید و نکته کنکوری: قید همواره: آنزیم دناپلی‌مراز در سلول‌های زنده همواره نوکلئوتید جدید را فقط و فقط به انتهای '3 رشته در حال ساخت (گروه OH آزاد) اضافه می‌کند.
4

آنزیم هلیکاز و چنگال همانندسازی (DNA Helicase & Replication Fork)

آنزیمی با مصرف ATP که دو رشته مارپیچ دنا را با شکستن پیوندهای هیدروژنی بین بازها از هم باز می‌کند و ناحیه‌ای Y شکل به نام چنگال همانندسازی پدید می‌آورد.

قید و نکته کنکوری: دام تستی استاد علی کرامت: هلیکاز فقط پیوندهای هیدروژنی ضعیف را می‌شکند و هیچ نقشی در شکستن پیوندهای اشتراکی فسفودی‌استر اسکلت دنا ندارد.

دام‌های تستی و قیدهای کنکوری استاد علی کرامت

قیدهای کنکوری فصل ۱ زیست دوازدهم: ۱) در یک رشته دنا، پیوندهای فسفودی‌استر پیوند کووالانسی قوی هستند، در حالی که بین دو رشته روبرو پیوندهای هیدروژنی ضعیف برقرار است. ۲) انتهای ۵ پریم دارای گروه فسفات آزاد و انتهای ۳ پریم دارای قند با گروه هیدروکسیل (-OH) آزاد است. ۳) در هر چرخه دنا، ۱۰ جفت باز آلی جای دارند.